Kanun ve sözleşme metinlerde “Açıklama” ifadeleri için sıklıkla kullanılan bazı kalıpları ve kullanım şekilleri aşağıdaki gibidir:
- …. stipulate that ….
- …. provide that ….
- …. specify that ….
- …. determine ….
- …. set forth ….
> stipulate that : Öngörmek, şart koşmak
Örnek olarak Türk Ticaret Kanunu 173 ve 370. maddelerine bir göz atalım.
4. Division resolution
Article 173 – (1) After the security stipulated in Article 175 is provided, the managing
bodies of the companies participating in the division submit the division contract or the division plan to the GA.
4. Bölünme kararı
MADDE 173– (1) 175 inci maddede öngörülen teminatın sağlanmasından sonra, bölünmeye katılan şirketlerin yönetim organları, bölünme sözleşmesini veya bölünme planını genel kurula sunar.
1. In general
Article 370 – (1) Unless otherwise stipulated in the articles of association or unless the
BoD comprises one member, representational authority shall be exercised by the BoD by affixing two signatures.
1. Genel olarak
MADDE 370– (1) Esas sözleşmede aksi öngörülmemiş veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi çift imza ile kullanılmak üzere yönetim kuruluna aittir.
> provide that : sağlamak, temin etmek, vermek
Bir bilginin, belgenin veya bir benzerinin bir taraftan diğer tarafa verilmesi hususlarını içeren hükümlerde “provide” fiili kullanılabilir. Örneğin;
c) Prevention of an imminent and serious loss
Article 381 – (…) (2) In the event the shares are acquired as above, the BoD shall provide the first GA with written information regarding:
a) Reason and purpose of the acquisition
b) Number of acquired shares, sum of their nominal values and percentage of the capital they represent
c) Price and terms of payment
c) Yakın ve ciddi bir kaybın önlenmesi
MADDE 381– (…)(2) Payların bu yolla iktisabı hâlinde yönetim kurulu ilk genel kurula;
a) İktisabın sebep ve amacı,
b) İktisap edilen payların sayıları, itibarî değerlerinin toplamı ve sermayenin ne kadarını temsil ettiği,
c) Bedeli ve ödeme şartları,
hakkında yazılı bilgi verir.
> specify that : belirtmek, tayin etmek
Hukuki metinlerde “özellikle” belirtilmek istenen hususlar açısından kullanılmaktadır. TTK 618. maddesindeki kullanıma bir göz atalım.
2. Voting right and its calculation
Article 618 – (…)(2) The articles of association can also specify the voting right as each basic capital share corresponding to one voting right, independent of its nominal value. In this case, the nominal value of the minimum basic capital share cannot be less than one-tenth of the total of nominal values of other basic capital shares.
2. Oy hakkı ve hesaplanması
MADDE 618- (…)(2) Şirket sözleşmesi oy hakkını, itibarî değerden bağımsız olarak her esas sermaye payına bir oy hakkı düşecek şekilde de belirleyebilir. Bu hâlde en küçük esas sermaye payının itibarî değeri, diğer esas sermaye paylarının itibarî değerleri toplamının onda birinden az olamaz.
> determine : tespit etmek, kararlaştırmak, belirlemek
Metinlerde belki de en sık karşımıza çıkan kelimedir. Telaffuzuna ayrıca dikkat çekmek istiyorum: /dəˈtɜrmən/ -> dıtörmın şeklindedir.
Bu kez örneğimiz Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunundan geliyor. İnceleyelim;
Notification (1)
ARTICLE 42 – The Institution shall calculate and determine the income, pension or single payments payable to the insurance holder or right holders, within maximum three months following the date of completion of necessary documents and examinations, and shall notify the results in written. (Abrogated final two sentences: 17/4/2008 – 5754/67th Art.)
Bildirim (1)
MADDE 42- Kurum, sigortalıya veya hak sahiplerine bağlanacak gelir, aylık veya toptan ödemeleri, gerekli belgelerin ve incelemelerin tamamlandığı tarihten itibaren en geç üç ay içinde hesap ve tespit ederek sonuçlarını yazı ile bildirir. (Mülga son iki cümle: 17/4/2008-5754/67 md.)
> set forth : ortaya konan, açıklanan, sayılan, izah edilen, öngörülen
Propose ve set out ile de eş anlamlıdır. Bu yazımızda gösterdiğimiz diğer kelimeler ile birlikte İş Kanunu 25 ve 40. maddelerine bakalım;
Article 25. The employer may break the contract, whether for a definite or indefinite period, before its expiry or without having to comply with the prescribed notice periods, in the following cases:
I. For reasons of health
a. (..)
b. If the Health Committee has determined that the suffering is incurable and incompatible with the performance of the employee’s duties. In cases of illness or accident which are not attributable to the employee’s fault and which are due to reasons outside those set forth in (a) above and in cases of pregnancy or confinement, the employer is entitled to terminate the contract if recovery from the illness or injury continues for more than six weeks beyond the notice periods set forth in article 17. In cases of pregnancy or confinement, the period mentioned above shall begin at the end of the period stipulated in Article 74. No wages are to be paid for the period during which the employee fails to report to work due to the suspension of his (her) contract.
İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı
Madde 25 – Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I- Sağlık sebepleri:
a) (..)
b) İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması durumunda. (a) alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17 nci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74 üncü maddedeki sürenin bitiminde başlar. Ancak işçinin iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle işine gidemediği süreler için ücret işlemez.
Bu maddeyi özellikle seçtik çünkü, Türkçe olarak “17 nci maddedeki” veya “74 üncü maddedeki” yazmak, hükümde verilmek istenen mesajı açık olarak gösteriyor. Bu şekilde bir durumu İngilizce olarak yazmak gerektiğinde yalnızca “in article XX” biçimi eksik kalmakta ve anlama uygun olarak “set forth in article 17” veya “stipulated in Article 74” örneğindeki gibi kelimelerden uygun olanı eklenmelidir.
Half wage:
Article 40. The employee who can not work or who is not engaged in work due to the reasons set forth in subsections III of Articles 24 and 25 shall be paid, up to one week, half his wages for each day.
Yarım ücret
Madde 40 – 24 ve 25 inci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebepler dolayısıyla çalışamayan veya çalıştırılmayan işçiye bu bekleme süresi içinde bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir.
HUKUK İNGİLİZCESİ 