Mevzuat çevirilerinde, sözleşmelerde ve benzeri hukuki belgeler ile yazışmalarda, günlük konuşma dilinde kullanılan fiillerden ziyade Latince ve Fransızca’dan İngilizce’ye geçen resmi (formal) fiillerin kullanımı daha yaygın ve doğru bir kullanım olmaktadır.

Bu yazımızda bu formal verb‘lerden 15 tanesini derledik:

Formal Verb Origin Daily Speech Turkish
assist  Lat/Fr help yardım etmek
commence  Lat/Fr start başlamak
comprehend  Lat. understand anlamak
deem Old Eng. think varsaymak
desist  Fr. stop feragat etmek
endeavour  Fr. try gayret etmek
enquire  Fr. ask soruşturmak
ensure  Fr. make sure garanti etmek
evince  Lat/Fr show ispat etmek
inform  Lat. tell bilgilendirmek
intimate  Lat. suggest gizli
peruse  Lat. look through gözden geçirmek
possess  Lat. have  sahip olmak
receive  Fr. get teslim almak
retain  Lat/Fr keep tutmak

1. ASSIST – HELP

Anayasa Madde 69

B. Principles to be observed by political parties
ARTICLE 69- (…) The income and expenditure of political parties shall be consistent with their objectives. The application of this rule is regulated by law. The auditing of acquisitions, revenue and expenditure of political parties by the Constitutional Court in terms of conformity to law as well as the methods of audit and sanctions to be applied in case of inconformity to law shall be indicated in law. The Constitutional Court shall be assisted by the Court of Accounts in performing its task of auditing. The judgments rendered by the Constitutional Court because of the auditing shall be final.

B. Siyasî partilerin uyacakları esaslar
MADDE 69-(…) Siyasî partilerin gelir ve giderlerinin amaçlarına uygun olması gereklidir. Bu kuralın uygulanması kanunla düzenlenir. Anayasa Mahkemesince siyasî partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin kanuna uygunluğunun tespiti, bu hususun denetim yöntemleri ve aykırılık halinde uygulanacak yaptırımlar kanunda gösterilir. Anayasa Mahkemesi, bu denetim görevini yerine getirirken Sayıştaydan yardım sağlar. Anayasa
Mahkemesinin bu denetim sonunda vereceği kararlar kesindir.

2. COMMENCE – START 

Türk Ticaret Kanunu Madde 353

XIV – Termination court case
Article 353 – (…)(3) The evidence and all required information shall be included in the court application. Once the trial stage commences* no additional evidence or proof can be presented unless court determines that a concrete reason exists for the plaintiff to present additional evidence and information. In the event of such findings, the court can set a deadline for the presentation of such material.

XIV – Fesih davası
MADDE 353–(…)(3) Dava dilekçesine deliller ile gerekli bütün bilgiler eklenir. Yargılama aşamasında* delil sunulamayacağı gibi bir davanın beklenilmesi ve bilgi getirtmesi de mahkemeden istenemez. Ancak, somut olayın haklı göstermesi hâlinde, mahkeme, kesin süreye bağlayarak, davacının delil sunma ve bilgi getirtme istemini kabul edebilir. Dava, acele işlere ilişkin usule tâbîdir.

*  Hükmün çevirisinde “yargılama aşaması başladığında” anlamı verilmek istenmiştir.

3. COMPREHEND – UNDERSTAND

2004/38/EC – AB Vatandaşlarının Serbest Dolaşımı hakkında AB Yönergesi madde 30

Article 30 – The persons concerned shall be notified in writing of any decision taken under Article 27(1), in such a way that they are able to comprehend its content and the implications for them.

Madde 30 – İlgili kişiler, 27 (1). Madde uyarınca alınan herhangi bir karar hakkında içeriğini ve içeriğini anlamaları için yazılı olarak bilgilendirilecektir.

4. DEEM – THINK

Anayasa Madde 92

F. Declaration of state of war and authorization to deploy the armed forces
ARTICLE 92- The power to authorize the declaration of a state of war in cases deemed legitimate by international law and except where required by international treaties to which Turkey is a party or by the rules of international courtesy to send the Turkish
Armed Forces to foreign countries and to allow foreign armed forces to be stationed in Turkey, is vested in the Grand National Assembly of Turkey.

F. Savaş hali ilânı ve silahlı kuvvet kullanılmasına izin verme
MADDE 92- Milletlerarası hukukun meşrû saydığı hallerde savaş hali ilânına ve Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası andlaşmaların veya milletlerarası nezaket kurallarının gerektirdiği haller dışında, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine veya yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye’de bulunmasına izin verme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisinindir.

5. DESIST – STOP

2016 /943 sayılı Şirket Birleşimlerinde ticari sırların korunması hakkında AB Yönergesi madde 6

6- Notwithstanding the TRIPS Agreement, there are important differences in the Member States’ legislation as regards the protection of trade secrets against their unlawful acquisition, use or disclosure by other persons. For example, not all Member States have adopted national definitions of a trade secret or the unlawful acquisition, use or disclosure of a trade secret, therefore knowledge on the scope of protection is not readily accessible and that scope differs across the Member States. Furthermore, there is no consistency as regards the civil law remedies available in the event of unlawful acquisition, use or disclosure of trade secrets, as cease and desist orders are not always available in all Member States against third parties who are not competitors of the legitimate trade secret holder.

6- TRIPS Anlaşmasına bakılmaksızın, ticari sırların yasa dışı olarak edinilmesi, kullanılması veya diğer kişilerin ifşa edilmesine karşı korunması bakımından Üye Devletlerin mevzuatında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Örneğin, tüm Üye Devletler, bir ticaret sırrının ulusal tanımlarını veya bir ticaret sırrını hukuka aykırı olarak edinmesini, kullanmasını veya ifşasını kabul etmemiştir, bu nedenle koruma kapsamı hakkındaki bilgilere kolay erişilebilir değildir ve bu kapsam Üye Devletler arasında farklılık gösterir. Ayrıca, meşruiyetin rakipleri olmayan üçüncü şahıslara karşı, tüm Üye Devletlerde durdurma ve feragat emirleri her zaman mevcut olmadığı için, ticari sırların kanunlara aykırı olarak edinilmesi, kullanılması veya ifşa edilmesi durumunda ortaya çıkan iç hukuk sözleşmeleriyle ilgili tutarlılık yoktur.

6. ENDEAVOUR – TRY 

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi MADDE 38

States Parties shall refrain from recruiting any person who has not attained the age of fifteen years into their armed forces. In recruiting among those persons who have attained the age of fifteen years but who have not attained the age of eighteen years, States Parties shall endeavour to give priority to those who are oldest.

Taraf Devletler, özellikle onbeş yaşına gelmemiş çocukları askere almaktan kaçınırlar. Taraf Devletler, onbeş ile onsekiz yaş arasındaki çocukların silah altına alınmaları gereken durumlarda, önceliği yaşça büyük olanlara vermek için çaba gösterirler.

7. ENQUIRE – ASK

HAVA YOLUYLA ULUSLARARASI TAŞIMACILIĞA İLİŞKİN BELİRLİ KURALLARIN BİRLEŞTİRİLMESİNE DAİR SÖZLEŞME (MONTREAL SÖZLEŞMESİ) madde 16

Article 16
Formalities of Customs, Police or Other Public Authorities
(…) 2. The carrier is under no obligation to enquire into the correctness or sufficiency of such information or documents.

Madde 16
Gümrük, Polis ve Diğer Kamu Otoritelerinin Formaliteleri
(…) 2. Taşıyıcı, bu tür bilgi ve belgelerin doğruluğunu ya da yeterliliğini araştırmak konusunda herhangi bir yükümlülük altında değildir.

8. ENSURE – MAKE SURE

Türk Ceza Kanunu madde 179

Endangering traffic safety
ARTICLE 179-(1) Any person who changes, destroys, removes all kinds of signs put to ensure flow of land, sea, air and railway traffic in safety, or interferes technical operation system by giving wrong signals or putting different signs or marks on passages, departure, arrival, taking off or landing terminals risking others’ life, health or property, is punishes
with imprisonment from one year to six years.

Trafik güvenliğini tehlikeye sokma
(1) Kara, deniz, hava veya demiryolu ulaşımının güven içinde akışını sağlamak için konulmuş her türlü işareti değiştirerek, kullanılamaz hale getirerek, konuldukları yerden kaldırarak, yanlış işaretler vererek, geçiş, varış, kalkış veya iniş yolları üzerine bir şey koyarak ya da teknik işletim sistemine müdahale ederek, başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından bir tehlikeye neden olan kişiye bir yıldan altı yıla kadar hapis cezası verilir.

9. EVINCE – SHOW

“Üç Silahşörler” isimli romandan

Athos thought that by speaking he should evince satisfaction, and that might wound D’Artagnan.

Athos konuşarak, memnuniyetini göstermesi gerektiğini ve bu da D’Artagnan’ı yaralayabileceğini düşündü.

10. INFORM – TELL

Sermaya Piyasası Kanunu madde 74

Capital Markets Association of Turkey
ARTICLE 74 – (…)(2) The Association is tasked with and authorised to; (…)
f) Follow-up on national and international professional developments, legal and administrative regulations and inform members about these issues,

Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği
MADDE 74 –(…) (2) Birlik;(…)
f) Ulusal ve uluslararası mesleki gelişmeleri, kanuni ve idari düzenlemeleri izleyerek bu konuda üyeleri aydınlatmak,

11. INTIMATE – SUGGEST

örnek cümle

He intimated that we should leave before the argument escalated.
Tartışmayı tırmandırmadan önce ayrılmamız gerektiğini belirtti.

12. PERUSE – LOOK THROUGH

Ohio Eyaleti  2907.31. sayılı Küçükleri muzır neşriyattan koruma Kanunu madde A§3

(A)  No person, with knowledge of its character or content, shall recklessly do any of the following:
(3) While in the physical proximity of the juvenile or law enforcement officer posing as a juvenile, allow any juvenile or law enforcement officer posing as a juvenile to review or peruse any material or view any live performance that is harmful to juveniles.

(A) Hiç kimse, karakteri veya içeriği hakkında bilgisi olmaksızın, ihtiyatsız bir şekilde aşağıda belirtilen hususlardan hiç birini gerçekleştirmeyecektir:
(3) Küçüklere karşı zararlı herhangi bir materyal ya da performansa, Küçüklerin  veya küçük rolündeki asayiş memurları tarafından fiziken ulaşabildiği durumlarda,  Küçüklerin  veya küçük rolündeki asayiş memurlarının incelemesine veya gözden geçirmesine izin verilmeyecektir.

13.  POSSESS – HAVE

İş Kanunu Madde 25

ARTICLE 25.- The employer may break the contract, whether for a definite or indefinite period, before its expiry or without having to comply with the prescribed notice periods, in the following cases:(…)
II. For immoral, dishonourable or malicious conduct or other similar behaviour

a) If, when the contract was concluded, the employee misled the employer by falsely claiming to possess qualifications or to satisfy requirements which constitute an essential feature of the contract, or by giving false information or making false statements;

Madde 25 – Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:(…)
II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:

a) İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması.

14.  RECEIVE – GET

Türk Ticaret Kanunu madde 611

IV – Refund of unfairly received dividend
Article 611 – (1) Partner and manager shall be liable for any refund dividend that was
unfairly received.

IV – Haksız alınan kâr paylarının geri verilmesi
MADDE 611– (1) Haksız yere kâr almış olan ortak ve müdür bunu geri vermekle yükümlüdür.

15. RETAIN – KEEP

Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi MADDE 9

Article 9
1.States Parties shall grant women equal rights with men to acquire, change or retain their nationality. They shall ensure in particular that neither marriage to an alien nor change of nationality by the husband during marriage shall automatically change the nationality of the wife, render her stateless or force upon her the nationality of the husband.
2.States Parties shall grant women equal rights with men with respect to the nationality of their children.

Madde 9
1.Taraf Devletler, tabiiyetin kazanılmasında, değiştirilmesinde veya muhafazasında kadınlara erkekler ile eşit haklar tanıyacaklar ve özellikle bir yabancıyla evlenmenin veya evlilik sırasında kocanın tabiiyetini değiştirmesinin, kadının da otomatik olarak tabiiyet değiştirmesine. tabiiyetsiz kalmasına veya kocanın tabiiyetini zorla almasına yol açmamasını sağlayacaklardır.
2.Taraf Devletler, çocukların tabiiyeti konusunda kadınlara erkeklerle eşit haklar sağlayacaklardır.

Faydalı olması dileklerimizle…

onlinelogomaker-010917-1337-3789