Sözleşmelerde kimi maddeler emredici özellikte kimi maddeler kısıtlayıcı vb. şekillerde hükme alınmaktadır.
COAL Kuralı sözleşme yazımı esnasında göz önünde tututlması gereken bazı dil bilgisi özelliklerini belirten bir kısaltmadır.
Conditional – Şart
Obligation – Zorunluluk
Authorisation – Yetkilendirme
Limitation – Kısıtlama
Şimdi sırasıyla bu dört başlığı inceleyelim:
CONDITIONAL – ŞART
1- Yapılması, geçerliliği veya uygulanabilirliği bir şarta bağlı olan durumlarda MUST modalı, içeriğe göre
etkin çatıda “Must + Verb” ya da
edilgen çatıda “Must + be + V3” şeklinde kullanılır.
The consent of X bank must be obtained before the terms of this agreement may be implemented.
İşbu sözleşmenin huukümleri yürürlüğe girmeden önce mutlaka X bankasının izni alınmalıdır.
2- Karşılıklı borç veya yükümlülük getiren sözleşmelerde eğer bir ifa bir diğer ifanın yerine getirilmesine bağlı ise
Provided that … (kaydıyla, koşuluyla)
On condition that … (şartı ile, olmak kaydıyla)
Subject to … (-e tabi olmak, -e bagli olmak)
kalıpları sıklıkla kullanılmaktadır.
The press is free, and shall not be censored. The establishment of a printing house shall not be subject to prior permission or the deposit of a financial guarantee.
Basın hürdür, sansür edilemez. Basımevi kurmak izin alma ve malî teminat yatırma şartına bağlanamaz.
No person may be forced to continue its membership in the association. Every member has the right to leave the association provided that he/she presents a written notification.
Hiç kimse, dernekte üye kalmaya zorlanamaz. Her üye altı ay önceden yazılı olarak bildirmek kaydıyla, dernekten çıkma hakkına sahiptir.
I sell you my horse, on condition that he shall be alive on the first day of January.
Ocak ayının ilk günü sağ olmak koşulu ile atımı sana satıyorum.
OBLIGATION – ZORUNLULUK
1- Shall kullanımını daha önceki yazımızda anlatmıştık. Hukuki metin ve sözleşmelerde Shall yapısı çok sık kullanıldığından emredici veya yükümlendirici ifadelerde Must modalı da kullanılabilir.
2- Olumsuz emir hükümlerinde “SHALL NOT + Verb” yapısı kullanılabilir.
3- “be required to” yapısı ise gereklilik ifadelerinde kullanılabilir. “be not required to” ile de bir şeyin yapılmasının gerekli olmadığı ifade edilebilir.
A person should prove that he/she is alive for use of any right. Where a person states that he/she is alive at any time or during the death of any other person, then he/she must present a proof for such statement.
Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır.
The provisions of subparagraph (a) of first paragraph hereof shall not apply to the applications of development and investment banks for individual portfolio management activity.
Kalkınma ve yatırım bankalarının bireysel portföy yöneticiliği faaliyeti başvurularında birinci fıkranın (a) bendi hükmü aranmaz.
Persons employed in principal and permanent positions in public institutions, or in state economic enterprises shall not be required to become members of public professional organizations.
Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadî teşebbüslerinde aslî ve sürekli görevlerde çalışanların meslek kuruluşlarına girme mecburiyeti aranmaz.
AUTHORISATION – YETKILENDIRME
1- Yetkilendirme veya seçimlik bir hak tanıyan sözleşme hükümleri çevirisinde MAY modalı kullanılabilir. CAN modalı kullanımı yanlış olmamakla beraber Hukuk İngilizcesi bakımından kullanılması tavsiye edilmeyen bir yapıdır.
2- BE ENTITLED TO : -e hakkı olmak, hakkına sahip olmak, yetkili olmak, salahiyet vermek
be entitled to yapısı yetki veren hükümleri rahatlıkla ifade etmemizi sağlar.
Court hearings shall be open to the public. It may be decided to conduct all or a part of a hearing in a closed session, but only in cases where absolutely necessitated by public morals or public security.
Mahkemelerde duruşmalar herkese açıktır. Duruşmaların bir kısmının veya tamamının kapalı yapılmasına ancak genel ahlâkın veya kamu güvenliğinin kesin olarak gerekli kıldığı hallerde karar verilebilir.
The groups comprising persons and properties of which the object is contrary to the laws and ethics may not be entitled to possess the status of legal entity.
Amacı hukuka veya ahlaka aykırı olan kişi ve mal toplulukları tüzel kişilik kazanamaz.
The legal entities are entitled to use all the rights vested upon and the capacity to undertake all kinds of obligations other than the characteristics related to real persons such as sex, age, kinship etc.
Tüzel kişiler, cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildirler.
Persons whose liberties are restricted for any reason are entitled to apply to the competent judicial authority for speedy conclusion of proceedings regarding their situation and for their immediate release if the restriction imposed upon them is not lawful.
Her ne sebeple olursa olsun, hürriyeti kısıtlanan kişi, kısa sürede durumu hakkında karar verilmesini ve bu kısıtlamanın kanuna aykırılığı halinde hemen serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla yetkili bir yargı merciine başvurma hakkına sahiptir.
LIMITATION – KISITLAMA
Zaman ya da coğrafi kısıtlama getiren hükümlerde kullanabileceğimiz ifadeler şunlardır:
1- “-e kadar” veya bir son gün belirlendiğinde UNTIL yapısına alternatif olarak
No later – No later than 3 February 2006
By – By 3 February 2006
Remains – Remains open until 3 February 2006
2- “belirli bir süre içinde” yapılması veya ifa edilmesi gereken durumları ifade ederken ise
Within edatı işimizi görecektir.
Within 14 days
Within edatı bir anlamda No Later Than kalıbı ile de eş anlamlıdır.
Cash receivables that become payable to customers regarding over-the-counter derivatives transactions are required to be paid in full and in cash within no later than 3 business days upon the request of customer.
Tezgahüstü türev araç işlemleriyle ilgili olarak müşterilerin kesinleşmiş nakit alacaklarının müşteri talebi üzerine, en geç 3 iş günü içinde tam ve nakden ödenmesi gerekir.
Unless otherwise stated by the Board within 20 business days following the date of notification made to the Board, services and activities subject to the notification shall be initiated in accordance with the principles set forth in this Communiqué.
Kurula yapılan bildirimi takiben 20 iş günü içinde Kurulca aksi yönde görüş bildirilmedikçe, bildirim konusu hizmet ve faaliyet bu Tebliğde belirtilen esaslara uygun olarak yürütülmeye başlanır.
Faydalı olması dileklerim ile
HUKUK İNGİLİZCESİ 