Unjust Enrichment in Turkish Law – Türk Hukukunda Sebepsiz Zenginleşme

Türk Borçlar Kanunu madde 77-82 arasında düzenlenen sebepsiz zenginleşme sözleşmeler ve haksız fiiller dışında üçüncü bir borç kaynağıdır. Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür.

Bu yazımızda ilgili kanun maddelerinin İngilizce çevirisine yer veriyoruz. Keyifli çalışmalar dileriz.

Presentation on Unjust Enrichment — Unjust Enrichment – Sebepsiz Zenginleşme

Obligations deriving from Unjust Enrichment
Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borç İlişkileri

A. Requirement
A. Koşulları

I. In general
I. Genel olarak

ARTICLE 77- A person who has enriched himself without just cause at the expense of another is obliged to make restitution.
MADDE 77- Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdü

In particular, restitution is owed for money benefits obtained for no valid reason whatsoever, for a reason that did not transpire or for a reason that subsequently ceased to exist.
Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur.

II. Payment in satisfaction of a non-existent obligation
II. Borçlanılmamış edimin ifası

ARTICLE 78- A person who has voluntarily satisfied a non-existent debt has a right to restitution of the sum paid only if he can prove that he paid it in the erroneous belief that the debt was owed.
MADDE 78- Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir.

Restitution is excluded where payment was made in satisfaction of a debt that has prescribe or of a moral obligation.
Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez.

The provisions governing the right to the restitution of payments made in satisfaction of non-existent claims are unaffected.
Borç olmadığı hâlde ödenmiş olan edimin geri istenmesine ilişkin diğer kanun hükümleri saklıdır.

B. Scope of restitution
B. Geri vermenin kapsamı

I. Obligations of the unjustly enriched party
I. Zenginleşenin yükümlülüğü

ARTICLE 79- There is no right of restitution where the recipient can show that he is no longer enriched at the time the claim for restitution is brought.
MADDE 79- Sebepsiz zenginleşen, zenginleşmenin geri istenmesi sırasında elinden çıkmış olduğunu ispat ettiği kısmın dışında kalanı geri vermekle yükümlüdür.

The recipient is entitled to full reimbursement if he alienated the money benefits in bad faith or in the certain knowledge that he would be bound to return them.
Zenginleşen, zenginleşmeyi iyiniyetli olmaksızın elden çıkarmışsa veya elden çıkarırken ileride geri vermek zorunda kalabileceğini hesaba katması gerekiyorsa, zenginleşmenin tamamını geri vermekle yükümlüdür.

II. Rights in respect of expenditures
II. Giderleri isteme hakkı

ARTICLE 80- The recipient is entitled to reimbursement of necessary and useful expenditures.
MADDE 80- Zenginleşen iyiniyetli ise, yaptığı zorunlu ve yararlı giderleri, geri verme isteminde bulunandan isteyebilir.

Where the unjust enrichment was received in bad faith, the reimbursement of useful expenditures must not exceed the amount of added value as at the time of restitution.
Zenginleşen iyiniyetli değilse, zorunlu giderlerinin ve yararlı giderlerinden sadece geri verme zamanında mevcut olan değer artışının ödenmesini isteyebilir.

He is not entitled to any compensation for other expenditures, but where no such compensation is offered to him, he may, before returning the property, remove anything he has added to it provided this is possible without damaging it.
Zenginleşen, iyiniyetli olup olmadığına bakılmaksızın, diğer giderlerinin ödenmesini isteyemez. Ancak, kendisine karşılık önerilmezse, o şey ile birleştirdiği ve zararsızca ayrılması mümkün bulunan eklemeleri geri vermeden önce ayırıp alabilir.

C. Exclusion of restitution
C. Geri istenememe

ARTICLE 81- No right to restitution exists in respect of anything given with a view to producing an unlawful or immoral outcome. However, in the case brought, the judge may decide that this thing be appropriated to the State.
MADDE 81- Hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şey geri istenemez. Ancak, açılan davada hâkim, bu şeyin Devlete mal edilmesine karar verebilir.

D. Prescription
D. Zamanaşımı

ARTICLE 82- 1 The right to claim restitution for unjust enrichment prescribes two years after the date on which the person suffering damage learned of his or her claim and in any event ten years after the date on which the claim first arose.
MADDE 82- Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.

Where the unjust enrichment consists of a claim against the person suffering damage, he or she may refuse to satisfy the claim even if his or her own claim for restitution has prescribed.
Zenginleşme, zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmişse diğer taraf, istem hakkı zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcunu ifadan kaçınabilir.