TERMINATE vs. RESCIND

Aynı şey değiller. Yanlış kelime, sözleşmenin nasıl sona erdiğini tartışmaya açabilir.

Bir İngilizce sözleşmede “sözleşmeyi sona erdirmek” istediğinizde ilk refleks çoğu zaman terminate oluyor. Bazen de rescind.

İşte problem tam burada başlıyor.

Çünkü bu iki kelimeyi yalnızca “feshetmek” ve “sözleşmeden dönmek” diye eşleştirip geçmek, özellikle uyuşmazlık çıktığında ciddi bir yorum problemine dönüşebilir.

Asıl mesele: Ne yapmak istiyorsunuz?

Şöyle bir madde düşünün:

“The Company may rescind this Agreement if the Customer fails to make any payment when due.”

Burada şirket aslında ne yapmak istiyor?

Ödeme yapılmadığında sözleşmeyi ileriye dönük olarak sona erdirmek istiyorsa, rescind kelimesi gereksiz bir tartışma yaratabilir.

Daha güvenli bir drafting yaklaşımı çoğu durumda şöyle olur:

“The Company may terminate this Agreement if the Customer fails to make any payment when due.”

Çünkü burada anlatılmak istenen şey basit:
Ödeme yapılmadı → sözleşme sona erdirilecek.

Ama rescind kullanıldığında karşı tarafın şu argümanı gündeme gelebilir:

“The parties did not merely intend to terminate the Agreement. They intended to rescind it.”

Ve tartışma artık “sözleşme sona erdi mi?” sorusundan çıkıp, sona ermenin hukuki niteliğine ve sonuçlarına kayabilir.

Peki pratikte ne yapmalı?

Bir sözleşme maddesinde terminate kullanmadan önce şu soruyu sorun:

“Am I ending the contract, or am I seeking to unwind it?”

Eğer amaç mevcut sözleşme ilişkisini sona erdirmek ise, terminate çoğu ticari sözleşmede doğal başlangıç noktasıdır.

Eğer amaç sözleşmenin belirli hukuki sebeplerle geri alınması / ortadan kaldırılması / baştan itibaren veya geçmişe etkili sonuçlar doğuracak şekilde çözülmesi ise, rescind çok daha farklı bir hukuki tartışmanın kapısını açabilir.

Ve önemli nokta şu:

“Rescind daha güçlü bir terminate şeklidir” diye düşünmeyin.

Bu iki kelimeyi “aynı fiilin güçlü ve zayıf versiyonları” gibi kullanmak, özellikle common-law kavramlarının devreye girdiği sözleşmelerde kötü drafting’e yol açabilir.

Drafting masasında kısa test:

Terminate:

We want this contractual relationship to end.

Rescind:

We are talking about unwinding the contract and its legal consequences.

Dolayısıyla bir sözleşmede terminate yerine rescind yazmadan önce kendinize şunu sorun:

What exactly do we want the termination to achieve?

Çünkü uyuşmazlık çıktığında mahkeme yalnızca “hangi kelimeyi kullandınız?” diye bakmayabilir.

O kelimeyle neyi kastettiğiniz ve sözleşmenin geri kalan hükümleri de önem kazanır.

Hukuk İngilizcesinde iyi drafting bazen daha “hukuki” kelimeyi seçmek değil, daha az tartışma yaratacak doğru kelimeyi seçmektir.

Written by ChatGPT
Prompted and edited by Hukuk İngilizcesi